Yüzünde Bir Yer

Gölge Konuşuyor:

Yazar iyi bir okurdur. İyi bir okur değilse yazar olamaz zaten. Sadece yazıyı okumaz o. İlişkileri, insan yüzlerini, efsanelerin kodlarını ya da metaforlarını ve hatta insanın içini okur. Bilgili olması da onun artısıdır. Elini güçlü tutar.  Sema Kaygusuz işte bütün bunları yapmış romanında. Peki bütün bunlar iyi bir roman yazmak için yeterli mi? Romanın bütünlüğünde ve tutarlılığında sorun yoksa yeter.  Ben bir sorun bulamadım. Bulan varsa beni aydınlatsın.tara0003

Romanda konuşan birinci tekil şahıs (ben), ikinci tekil şahıs’a (sen’e) sesleniyor. Sen’in bir sırrını paylaşıyor ‘ben’. Açıklamıyor bunu bize. Sırdaşlar, aynı zamanda da sevgilililer. Burada birbirinin sırlarını paylaşan efsaneler gönderme var tabi ki. Örneğin Hızır ile Zilkarneyn’in sırdaşlığına. Bu şunu gösteriyor: Efsaneler, mitler tarihsel bazı kişilikleri yüceltmek amacında değiller, aynı zamanda hepimizin içinde olduğu bir ‘tinin’ kılavuzlarıdır. Aslında bu zaman kavramını da geçersiz kılan bir şey. Yürürlükte olan bu tin kuşaktan kuşağa, kalpten kalbe aktarılıyor. Roman özelinde ise bu aktarım bir incir ağacı ile sembolleştirilmiş. Bu tin bizi hareketlendiren, direniş ruhu geliştiren, eyleme sevk eden özgürleştirici bir şey.

Şunu öğrendim bir de, eğer bir yerde iktidarın gölgesi çok fazla ise orada mitosların, efsanelerin oluşması kuvvetle muhtemel. Zülkareyn’e karşı Hızır böyle bir durumda ortaya çıkmıştır, Munzur da böyle efsaneleşmiş, kentleri işgal edilen ve köleleşmek istemeyen Ksanthoslular’ın hikayeside böyleydi, yine 38 olaylarında bir mağarada çocuklarını vermek istemeyen Dersimli Celal’in hikayeside böyleydi. Ortaya şu sonuç çıkıyor; efsanenin bir tarihsel gerçekliği var, ama onu aktaran ozandan çok halktır, efsanelerin çoğu sözlü olarak günümüze böyle ulaşmıştır. İktidarın gölgesinin çok fazla hissedildiği romanın ev sahibi Dersim ile ilgili efsaneler dolaşmıyor mudur şimdilerde? Kim bilir? Sonraki kuşaklar bunu daha iyi bilecekler. Dersim’de hala incir ağaçları var çünkü. Bese ninenin Zevraki’si de duruyor…