Mutlak Peşinde

Gölge Konuşuyor:

İnsan bağımlı bir varlıktır. Bağımlılıktan kurtulması çok zordur. Bir bağımlılığı ancak bir başkasıyla ikame edebilir. Alkol, uyuşturucu, kumar, seks en olursa olsun insan mutlaka birinin pençesine düşmüştür. Daha güçlü olabilir o an, başka bir şeye yapar, başka bir şey yapmaya kendini zorlar, ama bağımlılıktan asla kurtulamaz. Daha faydalı diyebileceğimiz bazı alışkanlıklar da bağımlılık yapabilir. Örneğin okuma alışkanlığı ya da romanın esas karakteri Balthazar Cleas’ın yaptığı gibi “mutlak”a ulaşmak, “öz”e ya da felsefe taşına ulaşmak. Hedefine ulaşınca çıkar sağlayacağına inanıyordu. Şöhret ve para. Bir icat yapmanın gururu. Tüm bunlar Balthasar’ın rüyasını süslüyordu.tara0007

Böyle bir şeyi ölçülü yapabilmek hiç kimse tarafından faydasız görünmez. Ama bu uğraş tüm yaşamınızı sekteye uğratıyorsa, sevenlerinize zaman ayırmanız önünde engel teşkil ediyorsa, size para kaybettiriyorsa işte o zaman çizmeyi aşmışsınızdır.

Balthazar kendisini “kutsal bilime” hizmet ediyormuş gibi gösteriyor. Sözüm ona kendisinden elli yıl önce yaşamış Lavosier’i kendine örnek alıyordur. Ama onun tavrı bilimsel olmaktan çok idealist, mistik bir tavırdır. Mutlak dediğine göre acaba Hegel’den etkilenmiş ya da Hegel’in ipini pazara çıkartmak istemiş olabilir mi? Balzac ile Hegel’in aynı çağda yaşadığını biliyoruz. Romanını Hegel’in ölümünden sonra 1834’te yazmıştır Balzac.

Anlaşıldığı üzere Balthasar hayatını bu tutku yüzünden mahvetmiştir. Eşinin zamansız ve erken ölümü belki bu yüzdendir. Sadece para kaybetmekle kalmaz Balthasar gönül de kırar. Neyse ki akıllı evlatlara sahiptir Balthasar. Hatta akıllı damatlar ve gelinlere… Yetişkin duruma geldiklerinde durumu düzeltir gibi olurlar. Uşağına bile borçludur Balthasar. Romanın sonundaki durumu ise bu tarajikomik romana yakışacak niteliktedir. Balzac burada Archimedes’e de selam göndermiştir.

Yalnız para kazanmak romanda bir bağımlılık türü olarak sunulmamış. Para kazanmak bir gereklilik olarak sunulmuş. Uygun koşullar altında kazanıldığında meşrudur. Dolayısıyle Cleas ailesinin sınıfsal konumu bu bakımdan değişkendir…