Nuri Bilge Ceylan Sineması

Gölge Konuşuyor:

Başlarken, kitabın içerik hakkında tahmin yapmasını kolaylaştıran alt başlığının da Türkiyeli Bir Sinemacının Küresel Hayal Gücü olduğunu söyleyelim. Nuri Bilge Ceylan’ın son filmi Ahlat Ağacı’ndan aldığım keyifle, NBC’ye olan hayranlığımı ilan ettikten sonra, yönetmen ile ilgili kim ne demiş bakmak istedim. En çok merak ettiğim sorunun cevabını da bu kitapta bulabilirdim. Kitabın yabancı yazarlarının olması buna dalaletti. Merak ettiğim yav bu yabancılar bu NBC’de ne buluyorlar sorusunun cevabıydı. Ve bu inceleme baştan sona bu sorunun cevabını arıyor. Hİç şüphe yok ki bu da eksik bir eserdir. NBC yeni filmler yaptıkça da bu durum kendini belli edecektir. Nitekim Ahlat Ağacı bu kitap yazılırken ortaya çıkan ve kitap basılmadan da gösterime giren bir filmdi. Evet eksiktir ama oldukça ayrıntılı ve doyurucu bir çalışma.

Kitapta yönetmenin tüm filmografisi kronolojik olarak inceleniyor. Yönetmen her filminden ayrı ayrı çıkan sonuçlar ve ortaklaşacak durumlar da tespit edilmiş. Bunun yanında toplamda da yönetmenin poetikası ile ilgili bir şeyler söyleniyor. Ben lafı uzatmayacağım. Çünkü yapacağım tek şeyin yapılan tespitleri buraya aktarmak olacağı için kısa kesiyorum. Sadece başlıklar, içerikleri ve referansları ile ilgili kısa bilgiler vermek istiyorum.

Yönetmenin macerası 95’teki kısa filmi Koza ile başlamış. Filmin adı gerçekten manidar. Sanki tüm filmografisinin başlığı gibi. Sonra sırasıyla Kasaba, Mayıs Sıkıntısı, Uzak, İklimler, Üç Maymun, Bir Zamanlar Anadolu’da, Kış Uykusu ve en nihayetinde bu incelemede yer almayan Ahlat Ağacı gelecek. Başat temaları olan alegori, yas, anlamsızlık, doğallık, uyumsuzluk, güvenilmezlik gibi unsurlar her filminde bir veya bir kaç tanesi görünür oluyor. Söz konusu filmlerde bu bakımdan uyumsuz, güvenilmez, çekinik, baskın, çelişkili, tutarlı karakterlerle başbaşa kalıyoruz. Muhtemelen hiçbirimizin kahramanı olmayacak olan bu söz konusu karakterlerden biraz da kendimizden bir şeyler bulacağız. Yüzleşmeye hazır değilseniz sıkıcı olabilir bu filmler. Ve ne olur NBC’nin filmlerini sıkıcı ve yavaş buluyorsanız bu kitabı okumayın. Mutlaka okumayın…