Kapalıçarşı

Gölge Konuşuyor:

Fuat Sevimay’ın daha önce Ara Nağme adlı öykü kitabı ile Anarşık adlı novellasını büyük bir zevkle okumuştum. Böyle olunca Kapalıçarşı’ya da büyük bir heyecanla başladım. Fuat Sevimay ölçülerinde oldukça uzun olan bu romandan beklentilerim fazlaydı. Sonuçta fena bir roman değildi ama beklentileri karşılamadı.

Böyle tarihsel malzemeden sıradışı kurgular yaratmak son dönemde Türk edebiyatında çok denenen bir şey. Fuat Sevimay da bu kervana en son katılanlardan. Ama maalesef artık bu tarzı çok tercih edemiyorum. Çıtayı İhsan Oktay Anar gibi başarılı bir romancının belirlemesi de diğer edebiyatçıların şanssızlığı. Kaldı ki bence son romanlarında Anar da aynı başarıyı göstermiyor.

Handikaplardan biri yazarın kendisini fazla belli etmesi oldu benim için. Sanırım bu Sevimay’ın bilinçli bir tercihi. Ama bu tarz beni hep kurmacanın dışına itiyordu sanki. Her şeyi bilen anlatıcı şimdiden hikayeyi kurduğunu gizlemiyordu. Ama bu tür kurmacalarda anlatcının zamandan ve mekandan olmasını tercih ederim.

Projeksiyon zamanda ve uzamda gezdiriliyor. Uzam İstanbul, hiç değişmiyor. Zaman ise Fatih’ten bugüne Osmanlı. Ama projeksiyon daha ziyade Fatih dönemine odaklanıyor.

Birbirinden farklı çeşitli karakterler mercek altında. Çeşitli dinlere ve milliyetlere mensup insanlar. Kaynaşmış gibiler. herhangi bir ayrımcılığa tabi değiller dönemsel itibarı ile.

Birlikte iş yapıyorlar bu insanlar. Aynı loncalarda,aynı çarşılarda. Ve işlerinin ehli insanlar. Bu anlamda Andre Gorz’un tarif ettiği gibi işin yaşamdan ayrı olarak düşünülmediği bir dönemden portrelerle karşı karşıyayız. Örneğin Ahilik geleneği onurlandırılıyor.

Roman boyunca Fuat Sevimay ne yapmaya çalışıyor diye de sorabilir okur. Yazarın o mizahi dili nedeniyle iyi vakit geçirebilir okur ama bir dert, bir mesaj var mı diye sorabilir. Bunun cevabını daha ziyade romanın sonlarındaki Pir ile ressam Leonardo arasındaki diyalogdan çözebiliriz. Bizi bugünü şikayet etsek de iki önemli şahsiyet çürümenin başlangıcını ilan ediyor gibiler. İnsanlar artık para ve kariyer uğruna çok şey feda edeceklerdir..