Yolda Bir Adam Gidiyordu

Gölge Konuşuyor:

Tarih bilincinin oluşmasında edebiyattan yardım almak belki doğru değildir ama sağlıklı bir tarih bilinci oluşturmasında edebiyat işe yarayabilir. Örneğin kurt-koyun-marul hikayesinin koyun ve kurt gözüyle anlatılınca başka türlü olacağı kesin. Sırf her şey kendisine lanet bir marulu yedirmemek için planlanmış olduğunu düşünen koyunun ruh hali ile yemek istediği koyunun karşı kıyıda yalnız olduğunu ve ikinci bir kurdun çıkması durumunda aç kalacağını düşünen kurdun ruh halini edebiyat hariç kimse hesaba katmaz. Rumları nasıl denize döktüğümüzü ballandıra ballandıra anlatırken, Yunanlıların hikayeyi nasıl okuduğuyla hiç ilgilenmeyiz. Giritliler ise efsaneye göre Altın Post’u almak için Argo gemisiyle Ada’dan Karadeniz’in güneydoğusuna, yani bugünkü Gürcistan topraklarına sefer düzenlemiş. Ama biz bu hikayeyi hem Yunanlılardan dinledik. İşte karşı yakadakilerin yani Gürcülerin hikayeyi nasıl okuduklarını anlatıyor bu roman.

Argo gemisini komutanı İason (Jason ya da Yason diye de geçer) Gürcü prensesi Medea’nın ihaneti olmasaydı belki başarılı olamayacaktı ve bu hikaye başka türlü anlatılacaktı. Yine de ismini zikrettiğimiz karakterler romanda fazla yer kaplamıyor. Yer kaplayanlar ise üç başlığa ad olan Aietis, Uhiero ve Parnaoz adlı Gürcü karakterlerdir. Özellikle Parnaoz’un hikayesi olduğunu söyleyebiliriz. Parnaoz ve Girit’e gittiğinde tanıştığı heykelci Daidalos’un uçmayı deneyen evladı İkarus’un hikayesi bu. İkarus çok az yer alıyor romanda ama Parnaoz ile olan kader birliği nedeniyle önemli hale geliyor. Nihayetinde Yolda Bir Adam Gidiyordu bir serbest düşüş hikayesi.

Roman aslında mitolojiden beslenmesine rağmen Garcia Marquez’in “büyülü gerçekçiliği ile Jose Saramago’nun alegorizminden de beslendiğini söyleyebiliriz. Bunun yanında sürekli düşmelerine rağmen ölüme direniş gösteren karakterleri nedeniyle Gılgamış Destanı’nın da izlerini bulmak mümkün. Tüm bunlardan dolayı da bir tezli roman olmasına rağmen herhangi bir kategoriye koymakta zorlandığım bir roman Yolda Bir Adam Gidiyordu. Bunun yanında belki hiçbir şekilde güzel söz ya da özlü söz kullanılmamış ama bunun yanında ifadenin güzelliğinden de taviz verilmemiş.