Kürdistan 1919 – Binbaşı Noel’in Günlüğü

Gölge Konuşuyor:

Kitabı iki kısma ayırmak lazım. Birincisi Binbaşı Noel’in günlüğü, ikincisi bugün Doğu ve Güneydoğu Anadolu olarak anılan o zamanki adıyla Kürdistan bölgesindeki Kürt varlığının siyasal, toplumsal, iktisadi ve demografik yapısı. Özellikle ikinci kısım kapsamlı bir araştırmanın ürünü.

Ben tarihçi değilim, tarih eğitimi almadım. Ancak tarih felsefesi ve buna bağlı olarak da tarih yazımı ile ilgili dersler aldım. Amacım biraz da bugünkü Kürt Meselesi’nin kökenleri ile ilgili daha sağlıklı bilgilere ulaşmaktı. Bu bakımdan saha çalışması ve araştırma ürünü olan kısım benim daha çok işime yarayacak ama burada ben ilk kısım “günlük” üzerinde duracağım.

Bilmediğim bir şey bu bölümde Kürtlerin bağımsızlık isteklerinin olduğu ve bunu yüksek sesle dillendirdikleri. Tabii ben daha çok bugün meselenin çözüm noktasında Kürtlerin “iki kurucu unsurdan biri olduğu” tezini pek desteklemiyor bu talep. Noel bu tezden hiç bahsetmiyor. Onun yerine Türklere sempatiyle bakmayan Kürtlerin bağımsızlık taleplerini dillendiriyor. İlginç olan bir kısmı Diyarbakır merkezli bir klik olan İngiliz Mandası talebini de bir seçenek olarak görmez. Kürtlerdeki Türk antipatisinin ya da güvenilmezliğinin temellerini de Bedirhaniler temelinde destekleyen veriler ortaya sürüyor. Osmanlının Emir Bedirhan’a paşalık ünvanı vermesi, akabinde çok güçlenen Emir’in Mısır valisi İbrahim Paşa ile yapılan savaşta gösterdiği yararlılığa rağmen sonradan tutuklanması.

Günlüklerde bir Kürt olarak hazzetmediğim nokta Noel’in tarafını çok belli etmesidir. Tarafsızlığı konusunda ikna olamadım bu bakımdan. Aynen Türk tarih tezlerinde Türkler hep iyi ve hep haklı olması gibi Noel de aynı rolü Kürtlere vermiş. Örneğin tezlerini ortaya koyarken Türkleri ve Ermenileri hiç dinlemediği belli. Ermeni meselesi söz konusunda da tezi Türklerinkine daha yakın: savaş vardı karşılıklı olarak birbirimizi katlediyorduk. Ermeni katliamları konusunda da hem Ermenilerin hem de Türklerin, Kürtlere kızmasına anlam vermiyor. Bilmiyorum belki Noel’in bunları söylediği zamanlarda bu tür suçlamalar vardı. Ne var ki, benim okuduğum Ermeni metinlerde Kürtler asıl aktör değil maşa olarak değerlendiriliyordu. Noel zaten daha ziyade Kürtleri söz konusu katliamlarda öldüren değil kurtaran olarak görüyor ya da görmek istiyor. Bu bakımdan hiçbir şekilde bir tarihçi hassasiyetine sahip değil. Evet yazdıkları belge değeri görebilir ama tek başına değil. Zaten anıların birçok yerinde “duyduğum kadarıyla” “bildiğim kadarıyla” gibi ifadelere başvuruyor….

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s