Kuytu

Gölge Konuşuyor:

Özellikle bazı öykülerin etkisi fazla oldu. Neyse ki önlemimi alıyorum. Beklentili  hareket etmem çıldırmamı engelliyor. İyi bir kitap okuyacağım; iyi bir roman, iyi öyküler… Beklentiyi düşük tutma diye bir şey yok. Lütfen kitap okumuyoruz çünkü. Her okuduğum eseri özenle seçiyorum. El yordamıyla gitmiyorum. Yanılabiliyorum ama okumaya başlamadan bu ihtimal pek aklıma gelmez.

İrili ufaklı on yedi öyküyle hafızamın en özel köşelerinden birinde yer buldu Kuytu. Her öyküden ayrı ayrı bahsetmek isterdim ama bunun ne yeri ne zamanı. Parlattığım birkaç öyküyü vitrine çıkarıyorum. Hawk Koyundaki Mucize‘yi öne koyarım. Bu öykü bana iyi edebiyat öyküdür dedirten cinsten. Yani bu öyküden bir romanda çıkarılabilir, başına, ortasına, sonuna eklemeler yaparak. Lafın tamamı aptala söylenir, o yüzden böyle bir şeye gerek yok. Hayranlık ve kıskançlık kıskacında bir de bir cinayet çözülüveriyor. İkili bazı özellikler bir arada yaşıyorsunuz; “iyi ve güzel”, “iyi ve çirkin”, “akıllı ve güzel”, “zeki ve çirkin”, “güzel ve şanssız”, “zeki ve tembel”. Karakterleri pekleştiriyorsunuz bunu yaparak. Dullar birbirini hayranlık duyarken ve birbirini kıskanırken, iyi olan ve başarılı olan daha mutsuz olabiliyor demek ki.

Tümeller üzerinden konuşmak böyle öykülere haksızlık olur. En iyisi bir durumu anlatacak en doğru kelimeleri bulmak galiba. Estetik budur çünkü. Estetik tutum içindeyken dil ya da eserin biçimsel yanı, konu ve içerikten her zaman önce gelir. Açıklamak mı, sezdirmek mi önemli? Böyle bir soru sorulmaması gerekir. Öykü için ikincisi daha ziyade. Öykü sonradan keşfettiğim bir tür. Ama bu romandan vazgeçtiğim anlamına gelmiyor.

O kadar çok insan münasebeti var ki öykülerde. Öykü ismi vermeden ilerleyeceğim. Kadın adamdan nefret ediyor. adamın fiziksel görünümü; çirkinliği ve kılığı buna sebep. Ama galiba kadının sevmediği bir yerde adamın o derece uyumlu görünmesi sorun. Bir tanışsalar, konuşsalar başka türlü olur diye düşünüyorsunuz. Hepimiz gıcık olduğumuz biriyle konuşma temelli münasebetler geliştirdiğimiz noktada önyargılarımızdan kurtulabiliyoruz… Yine yaşamımızdaki o kendimizden emin tavrımız da öyküleştirilmiş. herkes beni seviyor diyorsun, bana böyle hissettiriyorlar diyorsun ama sonra böyle olmadığını düşündürten şeyler ortaya çıkıyor. Yanılsamalarımız bizim gerçekliğimizdir yani.

Bazen anlatılması imkansız şeyler anlatılıyormuş gibi anlatıyor hikaye anlatıcısı. Bunlar kısa, durum öyküleri daha ziyade. Karakterin dedesinden bahsettiği öykü misal. Dede yaşamda olduğu için hikayenin kaynağına ulaşılabiliyor burada. Öykünün birinde neyi anlatsam, diyor karakter. Anlatmaya değer ne var ki? Kabus envanteri çıkarılıyor bir yerde ama kabus kabusla kalıyor daha ziyade. Pasta sanatını icra ederken çocuğun biri ve sanatının inceliklerinden bahsederken, orada bir kız var. o kızı düşünüyor, hayal ediyor bir yandan göz göze gelmeden. Ama nedense kızla arasında bir şeyler olduğu inancı yok olmuyor. Bu inanç pastacıyı harekete geçirir mi, bekliyorsunuz merakla… Bir de bir meme aldırma hikayesine şahit oluyoruz ama hikaye çin işkencesi kıvamında ama şiddetin estetiği hat safhada.

Mademki aşktan girdik imkansız aşklar var daha ziyade. Kimileri sürprizli, kimileri de kaderin cilvesi. Yazarın sorumluluğu yok burada. Mutlu son da olur, mutsuz da. Son olmayabilir de. Boneli kadının trajik öyküsünün gerçeklik tarafına tanık olunca bir başka öyküdeki rahibin kızını şanslı buluyoruz. Kızkurularının aşk hayatı için kaynak bir kitap Kuytu.

Burada bir öykü adı daha zikretmek istiyorum. Bunny Clay’in Götürülüşü de Hawk Koyu gibi mucize bir öykü. Özellikle öykünün Haitili karakteri Cheryl unutulmazlar arasında. Onun hikayesi hepimizden trajik. Ne var ki, yaşam onu o kadar hazır hale getirmiş ki, o kadar donanımlı hale getirmiş ki. Sürekli yerine bir şeyler koyabiliyor eksiltmeden.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s