Mazarin Mavisi

Gölge Konuşuyor:

En yakıcı olan hikayenin gerçek olduğunu bilmekti. Gerçek bir hikayeden yaratıldığını söylüyor romancı romanın. Ama başlangıçtaki o ifadeden sonra romanın bir kurmaca olduğunu bilmek kimin umurunda. Okunanlar yaşanıyor, her şey oluyor diye düşünüyorsunuz okuma sürecinde. Zor bir hayat ya da zor hayatlar ama asıl zor olan hayatı birçok şekilde yaşama zorunluluğu. Tek bir kimliğiniz yok ya da girift bir kimliğe sahipsiniz. Acaba biz de böylemiyiz diye soruyorsunuz. Hem baskın hem çekinik(ezilen, hor görülen). Çekinik kimlik tedavüldeyse o zaman biraz daha zor oluyor işte.

Bir hayat kaç farklı şekilde yaşanabilir o halde. Toplumun katı kurallarının geçerli olduğu bir yerde ve zamanda söz konusu yaşamları bir arada yaşayamazsınız. İç içe, birlikte yaşamanız zor. Ya Doktor Jekyll Mr. Hyde kimi bir ondan bir öbüründen ya da bunları sıraya koyarsınız. Ne var ki, söz konusu baskı hüküm sürüyorken ne derece irade sahibi olabiliyorsunuz. Belki küçük küçük tercihler yaşamın yönünü değiştirebilir ama esas olan savrulmalardır.

Bu romandaki gibi sert ve keskin dönemeçler yoktur ya da çok azdır yaşamda. Ama yine de bu yaşamın kendi dinamiği değildir bu. Kurum kültürü her zaman sizi bir yerinizden yakalar. Bu yasa da olabilir, töre de olabilir değer yargıları, sınıfsal hiyerarşi de. Bunların yörüngesindedir sözüm ona modern ve özgür birey.

Acaba diyorum Tuna ya da Handan ya da Nurten daha mı özgür bireylerdi. Çünkü her ne kadar savrulmuş gibi görünürse de söz konusu karakterler kumpanyaya katılma, cinsel karmaşanın önüne set çekme ve normalleşme için karşısına çıkan yegane seçeneği değerlendirme de bu arkadaşlar hepimizden daha cesur davranmışlardır. Hayatının sonbaharında Nurten’e biri sorsaydı keşke neyi yanlış yaptın diye. Muhtemelen dik dik bakardı bizlere.

Cem Kalender’in pedagojik yönünün gücünü tüm karakterlerde görüyorsunuz. Tuna’nın Fen Bilgisi dersine olan ilgisi bu dersin onun habitatına uygun olmasından dolayıdır. Kelebek, böceklerle daha fazla zaman geçirmesi onun daha az bozulduğunu gösterir. Onun metamorfoz yılları çocukluğundan itibaren başlıyor.  O egzotik kelebek mazarin mavisiyle ortak kaderinin olduğunu düşünmesi tesadüf değil. Ama normatif yaşam onun tercihlerini marjinal, sapkınca ve toplumdışı değerlendirmeye müsait.

Cem Kalender’in bu pedagojik tarafıyla birlikte itaatsiz bir tarafı da var. Onun provakatif yönünü Zamanın Unutkan Koynunda da görmüştük. Üç sittin sene bir araya gelmez aynı gemi de. Biraz da Dostoyevski’nin hemen hemen tüm romanlarındaki gibi tüm ahali bir yerde toplanır orada fırtına kopar tarzına benziyor. Metin karakteri az yer işgal etse de romanda önemli bir karakterdir ve romancının provakatif yönünü sergiliyor. Tüm o beyfendiliğine ya da hanımefendiliğine ne derseniz deyin öyle tekinsiz bir dünyanın içine atılmıştır ki. Bir sapma olarak düşünebilir onun tercihini çoğunluk, ama daha çok fabrika ayarlarıdır.

Genelde yeraltı romanlarına malzeme olacak unsurların bir masal formatında anlatılması yadırganabilir ya da eleştirilebilir. Ama hikaye ne kadar gerçekçi olsa da işleniş farklı olabilir. Bu bakımdan böyle bir malzemeden bir masal çıkarmak çok denenmiş bir şey değil. Ama Cem Kalender sürekli riskler alarak gelmiştir buralara… Bu romana ne harika bir roman ya da kötü bir roman şeklindeki sesleri duyar gibiyim. Çok hassas konularda farkındalık yaratmak için de işe yarayabilir. Lubunya, laço, balamoz, kostak gibi yabancı olduğumuz bir alemden adlandırmalar sayesinde  bilgi dağarcığınıza katkıda bulunabilir. Bir de şu son günlerde ağzımızdan düşürmediğimiz test kelimesini de tekrarlayalım burada. Mazarin Mavisi’ni sizin homofobinizi ölçen bir kit olarak da düşünebilirsiniz. Ne var ki, testi pozitif çıkanlar romanın sonunu beklemeyecektir…

Mazarin Mavisi” üzerine 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s