Seri Sonu

Gölge Konuşuyor:

Yeryüzünün Lanetlileri, Şarkiyatçılık, Dünyayla Benim Aramda ve Türklük Sözleşmesi adlı yapıtlar vicdanı olan baskın kimliğe sahip bireye ötekine bakışında problem olduğunu gösterme açısından önemli kitaplardır. Gerçekten ötekinin bakışını kendine katmak ayrı bir eğitim isteyen bir iş. Çünkü “ben” tam durumun farkında değildir. Tüm bu kitaplar birçok kişide farkındalığa neden olup, öteki ile olan ilişkisinin sorunlu olduğunu göstermiş ve daha farklı düşünmesini sağlamıştır.

Seri Sonu da bir roman olmasına rağmen ben-öteki ilişkisinde bazı durumları yeniden düşünmeye neden olabilir. Açıkçası romanın bana yeni bir bakış açısı kazandırdığını düşünüyorum. Bir Afro-Afrikalı olan sevenlerinin “Bonbon” sevmeyenlerin “Sellout” yani “Seri Sonu” olarak adlandırdığı, adını bir türlü öğrenemediğimiz kahramanı ezilen kimliğin özgürleşmesinin ancak saflarına çekilmesiyle mümkün olacağını kafamıza sokmaya çalışıyor. “Kendinize iki şey sormalısınız: Ben kimim ve nasıl kendim olabilirim?” sorusuna verilecek cevaplar romanın temel mantığını oluşturuyor. Ayrıca da “katıksız siyahilik” başlığı altında ırk ayrımcılığının resmi çiziliyor. Gerçekten ırk ayrımcılığına karşı gelirken bile ırkçılık yaptığımızın farkında olmuyoruz. Örneğin “ırk” neden akla hep Zenciler geliyor da hiç beyazlar gelmiyor.

Bu nedenle de ırk ayrımcılığı hicvedilirken, Afro-Amerikalıların sözüm ona özgürlük hareketlerinin tam tersine daha da prangayı vurduğunu gösteriyor. Bu bakımdan Bonbon’un romanda tuttuğu kişi Hominy’dir. Artık yaşlı bir adam olan Hominy bir dönemin ırkçı dizisi Küçük Afacanlar’da figüranlık düzeyinde küçük rollerde oynamıştır. Hominy halen bir köle olduğu için, bir köle davrandığı gibi Bonbon tarafından seviliyordur. Bunun yanında siyahi entelektüellerden nefret etmektedir. Onları temsilen de Foy Cheshire namlunun ucundadır. Bonbon’un zencimsi dediği bu entelektüeller sözüm ona siyahı beyaz ile eşitlemeye çalışıyordur. Rahat yaşam koşulları elde etmek, beyazlara şaklabanlık etmek, demokratlara oy vermek bu kişilerin tercihleridir. Bonbon’a göre “katıksız siyahilik” kendi tabiriyle hiçbir şeyi siklememektir.

Bonbon küfürbazdır. Bu bakımdan romanı underground kategorisine sokmak için yeterli sebep bu. Nefreti de cabası Bonbon’un. Ağzı bozuk olan Bonbon’un babası da eğitimli bir insandır, psikologdur. Oğlunun aksine sempati duyulan kibar insandır. Küfür ederken bile “anal iş tutucu, otoriter arketipler” gibi ifadeler kullanır. Kaderin cilvesi o ki, baba bir gün kaza kurşununa gider ve oğula yüklü bir tazminat kalır. Oğulun da tam olarak ne iş yaptığını bilmeyiz ama onun ekmek kavgasında olmadığını biliyoruz artık.

Bonbon öfkesini kustuğu gibi dalgasını da geçiyor. Hayvanat bahçesi ziyaretinde kendisi gibi yüz seksen kiloluk gorile “benim de goril arkadaşlarım var” diyen beyaz kadının Bonbon’a bakıp gorili aşağıladığı için korktu mu, utandı mı bilemediğimiz sebepten Bonbon karşısında savunmaya geçmesi güldürdü beni.

Kadraja o kadar çok kişi giriyor ki. Sporun ve müziğin zenci ikonlarını mı sayalım ya da sınıra dayanan Meksikalıları, siyahların kendini ayrıcalıklı hissettiği hispanikleri mi sayalım. Tahnee Robinson (resimdeki güzel yüz) gibi Amerikan yerlisi özel insanların durumuna dikkatimiz çekiliyor. Bunun yanında üç yüz sayfalık roman kullanılan kelime adedi olarak belki de en zengin romandır. Bunda çevirmen Fuat Sevimay’ın payı da vardır şüphesiz. Kapalıçarşı dışında yaptığı tüm işlere hayranlık beslediğim Sevimay’ın türkçesi de romanın güzelliklerinden… Bu derece zengin bir romanın büyüsüne  belli ki Man Booker akademisi de kapılmış, çok nadir yaptıkları bir şeyi yapmış, Atlantik’in öte yakasına vermişler ödülü.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s