Altın Köşk Tapınağı

Gölge Konuşuyor:

Elinizdeki bir Japon romanı ise, hele hele bir de Mişima romanı ise elinizde bir pusula olmaması durumunda da yapılabilecekler bellidir: Kerteriz alma suretiyle yolunuzu hiç bir zaman kaybetmezsiniz. Kelimeler, cümleler zaten zorlamaz sizi. Sadece antenlerinizi güçlü açmalısınız, rehavete kapılmamalısınız. Akıcı olmasına rağmen belli bir tonlamada devam eden, tekdüze hikaye için böyle bir tehlike var çünkü. O titreşimli dilin müzikalitesine ve armonisine öyle bir kapılısınız ki. Bu da hep iyi sonuç vermez. Bu rölanti oynayan bir spor takımının sizi oyundan düşürüp aniden işinizi bitirmesine benzer.

Karakter analizini Japon romanı özelinde de yapmanız bir japon romanı için çok hata vermez, çünkü başroldeki karakter belli bir felsefenin ürünüdür ve dereceli kademeli davranış değişiklikleri vardır sadece. Bu uzakdoğu felsefesiyle ilgili bir durumdur. O da net yargılar olsa da kerteriz alma neticesinde bu yargıların değişebileceği ihtimali. Bu dediğimiz düşüncenin temeli Yin-Yang felsefesidir.

Hikaye kahramanımızın okul sıralarındayken kekemeliğinden dolayı aşağılanması ile açılışı yapar. Bu durum, çocuk üzerinden edebiyatın ve çocuk kitaplarının posasını çıkardığı bir meseledir. İleride içine kapanık birine dönüşecektir ve akıl birliği edilircesine çocukluğuna inmek için yarışacaktır herkes. Roman bu ilk bölümlerin devamında Mizoguçinin intikam yeminine odaklanmış gibi görünecek ama bu bir yanılsama olacak. Yu Hua gibi o derece kaşımayacak yarayı Mişima ama hikaye başka bir yöne evrilecek. Yani melodramik batı teknikleri yerine gerçekçi Japon edebiyatı çizgisinde ilerleyecek.

Tabii ki usta-çırak ilişkisi içinde sürecek roman. Başlangıçta karakterin bir başınalığı söz konusu iken romanı nispeten zayıf bir Mişima romanı olarak düşünüyorsunuz. Çünkü karakterin çiğliği romana siniyordu. Ama sanki karakter büyüdükçe roman da büyüyordu. O kupkuru anlatım da Tsurukava ile birlikte yerini sanatlı bir anlatıma bırakırken, Kaşigavi ile birlikte de felsefi bir jargon kazanır.

Tsurukava ile Kaşigavi. Bu iki şahsiyet Mizoguçi’nin yoluna çıkacak ve onun biçimlenmesine yol verecek kişilerdir. İnançlı bir adam olan Tsurukava’nın içindeki kötülük ile bir devrimci olan Kaşigavi’nin içindeki iyilik hissediliyor romanda. Bunun Mizoguçi’ye yansıması beklenmedik oluyor. Manastır günlerinde Mizoguçi’nin kötü emellerini içine gömmesine neden olan kişidir Tsurukava. Her devrimci gibi yakıp, yıkıp yeniden yapma sevdalısı olan Kaşigavi ise Mizoguçi’ye doğadan ve dünyadan uzaklaştıran seçkinci felsefeleri sorgulatır. Ne var ki, Mizoguçi’yi devrimcinin yapma serüveni pek ilgilendirmiyordur. Tsurukava ve Mizoguçi için ayrıca Hermann Hesse’nin Narziss ve Goldmund’un dengidir şeklinde bir yorum yanlış olmaz diye düşünüyorum…

Bundan sonrasında ise beklentiniz artık Mizoguçi’nin nefretinin boyutlarını öngörmek ve tüm bu nefret içinde onun içindeki iyilik tohumlarının arayışının beyhudeliğini aşmak şeklinde olacaktır.

Kitabının çevirisinin iyi olduğuna dair yorumlar okudum. Şüphesiz öyledir. Ben Japonca bilmiyorum ama kitabın Türkçesinin çok güzel olduğu konusunda şüphelerim var. Misal altı sayfalık bir paragrafta dört beş defa Altın Tapınak geçmesi bana güzel görünmüyordu. Bu durum belki Japoncada sıkıntı yaratmaz ama Türkçede akıcılığı bölüyor… Misal,paragrafın biri şöyle başlıyor. “Yanımda duran minder ve havluyu durup kolumun altına koydum, ayağa kalktım. Altın Tapınak’a doğru baktım. Hayalimdeki Altın Tapınak’ın parıltısı solmaya başlamıştı.” Burada ikinci cümle birincisine yedirilebilir ve üçüncü cümle de, “Tapınağın hayalimdeki parıltısı solmaya başlamıştı.” şeklinde olsaydı daha iyi olmaz mıydı? Özetle çeviri çok fazla çeviri havasındaydı ve yahut da romanın çeviri bir eser olduğu fazlasıyla belirgin.

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s