Nar Ağacının Gölgesi

Gölge Konuşuyor:

Tarık Ali unutulmaya yüz tutmuş Endülüs Müslümanlarının son günlerini romanlaştırmış, İbn Ferit ailesi özelinde. Unutulmaya yüz tutmuş diyorum, çünkü günümüzün tarih anlayışında ulusal tarihler öne çıktığı için, Endülüs müslümanlarının tarihi sahipsiz kalmış.nar-agacinin-golgesi_avatar_orj

Tarih, Kastilyalılar’ın on beşinci yüzyılın son çeyreğinde  Endülüs’te büyük bir katliam yaptığını söyler. Kaprisli Kraliçe İsabel, ‘haçlı zihinyetli piskopos Cisneros, henüz rüştünü ispatlamamış tek özelliği acımasızlığı olan  yüzbaşı Cortes. Bu üç tarihi kişiliğin iktidarı elinde tutması müslümanların şanssızlığıymış gerçekten.  Bunlardan Cortes yirmi yıl sonra Amerika kıtasında rüştünü iyice ispatlar işlediği cinayetler sayesinde.

O gün müslümanlara iki seçenek sunulmuş, sadece müslümanlara değil yahudilere de aynı seçenekler sunulmuş; ya din değiştirirsiniz ya da katliniz vaciptir.  Kötü kaderlerini önceden tahmin etmek zor değildi gerçekten gayrı-hıristiyanların. Kimileri din değiştirmiş gerçekten kendini daha da güvende hissetmek için. İbn Ferid’in torunlarından Mikail bunlardan biri.  Miguel adını alıyor sonradan. Bundan dolayı Miguel tüm ailenin yüz karası kabul ediliyor. İbn Ferit gibi altmış şövalyeyi tek seferde ahirete yollayan bir kahramanın ailesi için bu kabul edilebilir bir şey değildi.

Özellikle buradaki müslümanların kurduğu Gırnata, bugünkü adıyla Granada da hüküm süren İbn Ferid’in torunlarından Ömer bin Abdullah, şehir müslümanlarının temsilcisidir. Ömer ve ahali yapılması gerekenler konusunda şehirde toplantılar yapar.  Ömer’in dört  çocuğu; Züheyr, Gülsüm, Hind ve Yezid vardır. Ailenin en küçük üyesi Yezid çocuk yaşta satranç konusunda ustalaşmış, ün salmıştır. Tarık Ali öyküsü ile satranç oyunu arasında paralellikler kurmuş roman boyunca.

Bunun yanında romanda öne çıkan kahraman Züheyr’dir. Züheyr okumaya, öğrenmeye meraklıdır. Tarih ve İslam Felsefesi başlıca ilgi alanlarıdır. İbn Rüşd, İbn Haldun konusunda uzman olan Vecid El-Zındık ise Züheyr’i etkiler. Buna rağmen Züheyr; El-Zındık ile tartışır. Onun inançsızlığına tepki gösterir. Ne var ki El-Zındık asıl Yezid ve Ömer’in küçük kızı Hind üzerinde etkili olur.

Hikayeyi bilen için romanın sonu sürpriz olmasa gerek. Günümüzün edebiyat çevreleri  edebiyatın tarihin aracı olmasına sıcak bakmıyor. Ama bilmeleri gereken en önemli şeyin sözlü edebiyatta dahi hikaye anlatıcıları, eğretileme yolu ile kendisini dinleyenlere ve sonraki kuşaklara daha edepli davranmayı öğretiyorlardı, kıssadan hisse çıkartarak…

Nar Ağacının Gölgesi” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s